Math ClubMath Club
v1 · padrão canônico

Lección 48 — Límites con funciones trigonométricas

Manipulación de límites trig. Identidades aplicadas a sin x/x, 1−cos x, tan x y variantes.

Used in: 2.º ano do EM (16 anos) · Equiv. Math II japonês cap. 4 · Equiv. Klasse 11 alemã (Grenzwerte trigonometrischer Funktionen)

limx0sin(kx)x=k,limx01cosxx2=12\lim_{x \to 0} \frac{\sin(kx)}{x} = k, \quad \lim_{x \to 0} \frac{1 - \cos x}{x^2} = \frac{1}{2}
Choose your door

Rigorous notation, full derivation, hypotheses

Manipulación trig

Límites trigonométricos fundamentales

LímiteValor
limx0sinx/x\lim_{x \to 0} \sin x / x11
limx0sin(kx)/x\lim_{x \to 0} \sin(kx)/xkk
limx0tanx/x\lim_{x \to 0} \tan x / x11
limx0(1cosx)/x\lim_{x \to 0} (1 - \cos x)/x00
limx0(1cosx)/x2\lim_{x \to 0} (1 - \cos x)/x^21/21/2
limx0sin2x/x2\lim_{x \to 0} \sin^2 x / x^211
limx0arcsinx/x\lim_{x \to 0} \arcsin x / x11
limx0arctanx/x\lim_{x \to 0} \arctan x / x11

Identidades útiles

  • 1cosx=2sin2(x/2)1 - \cos x = 2\sin^2(x/2)
  • sin(a+b)=sinacosb+cosasinb\sin(a + b) = \sin a \cos b + \cos a \sin b
  • cos(a+b)=cosacosbsinasinb\cos(a + b) = \cos a \cos b - \sin a \sin b
  • 1cosx=(1cos2x)/(1+cosx)=sin2x/(1+cosx)1 - \cos x = (1 - \cos^2 x)/(1 + \cos x) = \sin^2 x / (1 + \cos x)

Técnicas

  1. Sustitución uu: sin(2x)/x=2sin(2x)/(2x)2\sin(2x)/x = 2 \cdot \sin(2x)/(2x) \to 2.
  2. Identidades para reescribir en forma fundamental.
  3. Conjugado: 1cosx=sin2x/(1+cosx)1 - \cos x = \sin^2 x / (1 + \cos x).
  4. Sándwich: 1sinx1-1 \leq \sin x \leq 1, multiplica por algo 0\to 0.

Demostración de lim(1cosx)/x2=1/2\lim (1 - \cos x)/x^2 = 1/2

1cosxx2=2sin2(x/2)x2=12sin2(x/2)(x/2)2121=12\frac{1 - \cos x}{x^2} = \frac{2 \sin^2(x/2)}{x^2} = \frac{1}{2} \cdot \frac{\sin^2(x/2)}{(x/2)^2} \to \frac{1}{2} \cdot 1 = \frac{1}{2}.

Demostración de limtanx/x=1\lim \tan x / x = 1

tanx/x=(sinx/x)(1/cosx)11=1\tan x / x = (\sin x / x) \cdot (1 / \cos x) \to 1 \cdot 1 = 1.

Exercise list

40 exercises · 10 with worked solution (25%)

Application 30Understanding 2Modeling 6Challenge 2
  1. Ex. 48.1Application
    limx0sin(7x)/x\lim_{x \to 0} \sin(7x)/x. (Resp.: 7.)
  2. Ex. 48.2Application
    limx0sin(3x)/sin(5x)\lim_{x \to 0} \sin(3x)/\sin(5x). (Resp.: 3/53/5.)
  3. Ex. 48.3Application
    limx0tan(2x)/sin(3x)\lim_{x \to 0} \tan(2x)/\sin(3x). (Resp.: 2/32/3.)
  4. Ex. 48.4Application
    limx0sin2x/x\lim_{x \to 0} \sin^2 x / x. (Resp.: 0.)
  5. Ex. 48.5ApplicationAnswer key
    limx0(1cos(2x))/x2\lim_{x \to 0} (1 - \cos(2x))/x^2. (Resp.: 2.)
  6. Ex. 48.6Application
    limxπ/2(1sinx)/(π/2x)2\lim_{x \to \pi/2} (1 - \sin x)/(\pi/2 - x)^2. (Resp.: 1/21/2.)
  7. Ex. 48.7Application
    limx0(tanxsinx)/x3\lim_{x \to 0} (\tan x - \sin x)/x^3. (Resp.: 1/21/2.)
  8. Ex. 48.8ApplicationAnswer key
    limx0arcsin(2x)/x\lim_{x \to 0} \arcsin(2x)/x. (Resp.: 2.)
  9. Ex. 48.9Application
    limx0arctan(3x)/sin(2x)\lim_{x \to 0} \arctan(3x)/\sin(2x). (Resp.: 3/23/2.)
  10. Ex. 48.10Application
    limxπsinx/(xπ)\lim_{x \to \pi} \sin x/(x - \pi). (Resp.: 1-1.)
  11. Ex. 48.11Application
    limx0(cosx1)/(sinx)\lim_{x \to 0} (\cos x - 1)/(\sin x). (Resp.: 0.)
  12. Ex. 48.12Application
    limx0xcotx\lim_{x \to 0} x \cdot \cot x. (Resp.: 1.)
  13. Ex. 48.13Application
    limx0sin(x3)/x\lim_{x \to 0} \sin(x^3)/x. (Resp.: 0.)
  14. Ex. 48.14ApplicationAnswer key
    limx0sin(x)sin(2x)/x2\lim_{x \to 0} \sin(x)\sin(2x)/x^2. (Resp.: 2.)
  15. Ex. 48.15ApplicationAnswer key
    limx0(1cos(3x))/(1cos(2x))\lim_{x \to 0} (1 - \cos(3x))/(1 - \cos(2x)). (Resp.: 9/49/4.)
  16. Ex. 48.16Application
    limx0(1cosx)/x\lim_{x \to 0} (1 - \cos x)/x. (Resp.: 0.)
  17. Ex. 48.17ApplicationAnswer key
    limx0sin(5x)cot(3x)\lim_{x \to 0} \sin(5x) \cdot \cot(3x). (Resp.: 5/35/3.)
  18. Ex. 48.18ApplicationAnswer key
    limx0(cosxcos(3x))/x2\lim_{x \to 0} (\cos x - \cos(3x))/x^2. (Resp.: 4.)
  19. Ex. 48.19Application
    limx0sin(πx)/sin(π(1x))\lim_{x \to 0} \sin(\pi x)/\sin(\pi(1-x)).
  20. Ex. 48.20Application
    limx0sin(sinx)/x\lim_{x \to 0} \sin(\sin x)/x. (Resp.: 1.)
  21. Ex. 48.21Application
    limxπ/4(tanx1)/(xπ/4)\lim_{x \to \pi/4} (\tan x - 1)/(x - \pi/4). (Resp.: 2.)
  22. Ex. 48.22ApplicationAnswer key
    limxπ/2cosx/(xπ/2)\lim_{x \to \pi/2} \cos x / (x - \pi/2). (Resp.: 1-1.)
  23. Ex. 48.23Application
    limx0(secx1)/x2\lim_{x \to 0} (\sec x - 1)/x^2. (Resp.: 1/21/2.)
  24. Ex. 48.24Application
    limx0(tan2x)/x2\lim_{x \to 0} (\tan^2 x)/x^2. (Resp.: 1.)
  25. Ex. 48.25Application
    limx0(1cosxcos(2x))/x2\lim_{x \to 0} (1 - \cos x \cdot \cos(2x))/x^2. (Resp.: 5/25/2.)
  26. Ex. 48.26ApplicationAnswer key
    limx0sin(πx)/x\lim_{x \to 0} \sin(\pi - x)/x.
  27. Ex. 48.27Application
    limx0(sin(a+x)sina)/x\lim_{x \to 0} (\sin(a+x) - \sin a)/x. (Resp.: cosa\cos a.)
  28. Ex. 48.28Application
    limx0(cos(a+x)cosa)/x\lim_{x \to 0} (\cos(a+x) - \cos a)/x. (Resp.: sina-\sin a.)
  29. Ex. 48.29Application
    limx0sinxln(1+x)/x2\lim_{x \to 0} \sin x \cdot \ln(1+x)/x^2. (Resp.: 1.)
  30. Ex. 48.30Application
    limx0(excosx)/x\lim_{x \to 0} (e^x - \cos x)/x. (Resp.: 1.)
  31. Ex. 48.31ModelingAnswer key
    En control, H(s)H(s) con polo en jωj\omega: límite \to \infty en la resonancia.
  32. Ex. 48.32Modeling
    Aproximación sinxxx3/6\sin x \approx x - x^3/6 para pequeños ángulos. ¿Error relativo en x=0,1x = 0{,}1?
  33. Ex. 48.33Modeling
    En mecánica, péndulo: θ¨=(g/L)sinθ(g/L)θ\ddot \theta = -(g/L) \sin \theta \approx -(g/L)\theta para pequeños. Justifícalo vía límite.
  34. Ex. 48.34Modeling
    Refracción: n1sinθ1=n2sinθ2n_1 \sin \theta_1 = n_2 \sin \theta_2. Aproximación paraxial n1θ1n2θ2n_1 \theta_1 \approx n_2 \theta_2.
  35. Ex. 48.35Modeling
    En señal AM, V(t)=(1+mcos(ωmt))cos(ωct)V(t) = (1 + m \cos(\omega_m t)) \cos(\omega_c t). Para mm pequeño, expande vía límite.
  36. Ex. 48.36Modeling
    Difracción de rendija única: patrón (sinu/u)2\propto (\sin u/u)^2 con u=πasinθ/λu = \pi a \sin\theta/\lambda. Calcula el límite en θ=0\theta = 0.
  37. Ex. 48.37Understanding
    Demuestra limx0sin(kx)/x=k\lim_{x \to 0} \sin(kx)/x = k vía cambio de variable.
  38. Ex. 48.38Understanding
    Demuestra (1cosx)/x21/2(1 - \cos x)/x^2 \to 1/2 usando la identidad 1cosx=2sin2(x/2)1 - \cos x = 2\sin^2(x/2).
  39. Ex. 48.39Challenge
    limx0(sin(sinx)x)/x3\lim_{x \to 0} (\sin(\sin x) - x)/x^3.
  40. Ex. 48.40ChallengeAnswer key
    limx0(cos(sinx)cosx)/x4\lim_{x \to 0} (\cos(\sin x) - \cos x)/x^4.

Fuentes

Updated on 2026-04-30 · Author(s): Clube da Matemática

Found an error? Open an issue on GitHub or submit a PR — open source forever.