Math ClubMath Club
v1 · padrão canônico

第33课 — 转置矩阵、单位矩阵、逆矩阵

A transposta espelha a matriz. A inversa desfaz a multiplicação — só existe quando o determinante é não-nulo.

Used in: 1.º ano do EM (16 anos) · Math I japonês cap. matrizes · Klasse 11 alemã Lineare Algebra

AA1=A1A=I,(AT)ij=ajiA A^{-1} = A^{-1} A = I, \qquad (A^T)_{ij} = a_{ji}
Choose your door

Rigorous notation, full derivation, hypotheses

转置与逆

转置

(AT)ij=aji(A^T)_{ij} = a_{ji}。行与列互换。性质:

性质公式
对合(AT)T=A(A^T)^T = A
加法(A+B)T=AT+BT(A + B)^T = A^T + B^T
数乘(αA)T=αAT(\alpha A)^T = \alpha A^T
乘积(AB)T=BTAT(AB)^T = B^T A^T(顺序颠倒)
逆-转置(AT)1=(A1)T(A^T)^{-1} = (A^{-1})^T

对称矩阵:AT=AA^T = A正交矩阵:ATA=IA^T A = IA1=ATA^{-1} = A^T

单位矩阵

InI_nn×nn \times n 方阵,对角线为1,其余为0。对所有 An×nA_{n \times n}AI=IA=AAI = IA = A

逆矩阵

An×nA_{n \times n} 可逆(非奇异)若存在 A1A^{-1} 使 AA1=A1A=IAA^{-1} = A^{-1}A = I等价定理——对方阵 AA,下述等价:

  1. AA 可逆。
  2. detA0\det A \neq 0
  3. Ax=0A\mathbf{x} = \mathbf{0} 只有 x=0\mathbf{x} = \mathbf{0}
  4. AA 的列线性无关。
  5. AA 的行线性无关。
  6. AA 满秩:rank(A)=n\text{rank}(A) = n
  7. AA 是初等矩阵的乘积。

2x2 逆矩阵

A=(abcd),A1=1adbc(dbca)A = \begin{pmatrix} a & b \\ c & d \end{pmatrix}, \quad A^{-1} = \frac{1}{ad - bc} \begin{pmatrix} d & -b \\ -c & a \end{pmatrix}

(仅 adbc0ad - bc \neq 0 有效。)

逆矩阵的性质

  • (A1)1=A(A^{-1})^{-1} = A
  • (AB)1=B1A1(AB)^{-1} = B^{-1} A^{-1}顺序颠倒!
  • (AT)1=(A1)T(A^T)^{-1} = (A^{-1})^T
  • (αA)1=(1/α)A1(\alpha A)^{-1} = (1/\alpha) A^{-1}
  • det(A1)=1/det(A)\det(A^{-1}) = 1/\det(A)

高斯-若尔当法计算

形式 [AI][A | I] → 行变换至 [IA1][I | A^{-1}]。代价 O(n3)O(n^3)

Exercise list

48 exercises · 12 with worked solution (25%)

Application 30Understanding 8Modeling 6Challenge 3Proof 1
  1. Ex. 33.1ApplicationAnswer key
    (1234)\begin{pmatrix} 1 & 2 \\ 3 & 4 \end{pmatrix} 的转置。(答:(1324)\begin{pmatrix} 1 & 3 \\ 2 & 4 \end{pmatrix}。)
  2. Ex. 33.2Application
    (123456)\begin{pmatrix} 1 & 2 & 3 \\ 4 & 5 & 6 \end{pmatrix} 的转置。
  3. Ex. 33.3ApplicationAnswer key
    (1234)\begin{pmatrix} 1 & 2 \\ 3 & 4 \end{pmatrix} 的逆。(答:(213/21/2)\begin{pmatrix} -2 & 1 \\ 3/2 & -1/2 \end{pmatrix}。)
  4. Ex. 33.4Application
    (2003)\begin{pmatrix} 2 & 0 \\ 0 & 3 \end{pmatrix} 的逆。
  5. Ex. 33.5Application
    (1001)\begin{pmatrix} 1 & 0 \\ 0 & 1 \end{pmatrix} 的逆。
  6. Ex. 33.6Application
    (1224)\begin{pmatrix} 1 & 2 \\ 2 & 4 \end{pmatrix} 有逆吗?说明。(答:没有,det=0\det = 0。)
  7. Ex. 33.7ApplicationAnswer key
    A=(3152)A = \begin{pmatrix} 3 & 1 \\ 5 & 2 \end{pmatrix} 验证 AA1=IA \cdot A^{-1} = I
  8. Ex. 33.8Application
    (cosθsinθsinθcosθ)\begin{pmatrix} \cos\theta & -\sin\theta \\ \sin\theta & \cos\theta \end{pmatrix} 的逆。(答:θ-\theta 旋转。)
  9. Ex. 33.9Application
    通过逆解 Ax=bA\mathbf{x} = \mathbf{b}A=(2113)A = \begin{pmatrix} 2 & 1 \\ 1 & 3 \end{pmatrix}b=(5,7)T\mathbf{b} = (5, 7)^T
  10. Ex. 33.10ApplicationAnswer key
    (1234)\begin{pmatrix} 1 & 2 \\ 3 & 4 \end{pmatrix} 是否对称?(答:否——a12a21a_{12} \neq a_{21}。)
  11. Ex. 33.11Application
    A=(1234)A = \begin{pmatrix} 1 & 2 \\ 3 & 4 \end{pmatrix}B=(0110)B = \begin{pmatrix} 0 & 1 \\ 1 & 0 \end{pmatrix} 验证 (AB)T=BTAT(AB)^T = B^T A^T
  12. Ex. 33.12Application
    kk 取何值时矩阵 (1k24)\begin{pmatrix} 1 & k \\ 2 & 4 \end{pmatrix} 没有逆?(答:k=2k = 2。)
  13. Ex. 33.13Application
    (1111)\begin{pmatrix} 1 & -1 \\ 1 & 1 \end{pmatrix} 的逆。
  14. Ex. 33.14Application
    A=(1425)A = \begin{pmatrix} 1 & 4 \\ 2 & 5 \end{pmatrix} 数值验证 A+ATA + A^T 对称。
  15. Ex. 33.15Application
    数值验证 AATA - A^T 反对称。
  16. Ex. 33.16ApplicationAnswer key
    A=(1234)A = \begin{pmatrix} 1 & 2 \\ 3 & 4 \end{pmatrix} 验证 (A1)1=A(A^{-1})^{-1} = A
  17. Ex. 33.17Application
    对角矩阵 (a00b)\begin{pmatrix} a & 0 \\ 0 & b \end{pmatrix} 何时可逆?(答:ab0ab \neq 0。)
  18. Ex. 33.18Application
    (ab0d)\begin{pmatrix} a & b \\ 0 & d \end{pmatrix} 的逆(三角,ad0ad \neq 0)。
  19. Ex. 33.19Application
    A=(0110)A = \begin{pmatrix} 0 & 1 \\ -1 & 0 \end{pmatrix}。计算 A4A^4A1A^{-1}
  20. Ex. 33.20ApplicationAnswer key
    (1425)\begin{pmatrix} 1 & 4 \\ 2 & 5 \end{pmatrix} 分解为对称 + 反对称。
  21. Ex. 33.21Application
    A=(100020005)A = \begin{pmatrix} 1 & 0 & 0 \\ 0 & 2 & 0 \\ 0 & 0 & 5 \end{pmatrix}A1A^{-1}(对角)。
  22. Ex. 33.22Application
    A=(111011001)A = \begin{pmatrix} 1 & 1 & 1 \\ 0 & 1 & 1 \\ 0 & 0 & 1 \end{pmatrix}A1A^{-1}(三角)。
  23. Ex. 33.23Application
    A=(1234)A = \begin{pmatrix} 1 & 2 \\ 3 & 4 \end{pmatrix}[AI][A|I] 上做高斯-若尔当法。
  24. Ex. 33.24Application
    验证 (123014560)\begin{pmatrix} 1 & 2 & 3 \\ 0 & 1 & 4 \\ 5 & 6 & 0 \end{pmatrix} 有逆(计算 det\det)。
  25. Ex. 33.25Application
    通过 A1A^{-1}Ax=bA\mathbf x = \mathbf bA=(1123)A = \begin{pmatrix} 1 & 1 \\ 2 & 3 \end{pmatrix}b=(3,8)T\mathbf b = (3, 8)^T
  26. Ex. 33.26Application
    置换矩阵 P=(010100001)P = \begin{pmatrix} 0 & 1 & 0 \\ 1 & 0 & 0 \\ 0 & 0 & 1 \end{pmatrix} 的逆。(答:PT=P1P^T = P^{-1}。)
  27. Ex. 33.27Application
    A=(1211)A = \begin{pmatrix} 1 & 2 \\ -1 & 1 \end{pmatrix}A1A^{-1}
  28. Ex. 33.28ApplicationAnswer key
    A1A^{-1}{x+2y=5x+y=1\begin{cases} x + 2y = 5 \\ -x + y = 1 \end{cases}
  29. Ex. 33.29ApplicationAnswer key
    验证若 AT=A1A^T = A^{-1},则 ATA=IA^TA = I(正交矩阵)。
  30. Ex. 33.30Application
    验证 (1/21/21/21/2)\begin{pmatrix} 1/\sqrt 2 & 1/\sqrt 2 \\ -1/\sqrt 2 & 1/\sqrt 2 \end{pmatrix} 是否正交。
  31. Ex. 33.31Understanding
    证明若 AA 对称且可逆,A1A^{-1} 也对称。
  32. Ex. 33.32UnderstandingAnswer key
    证明若 A2=IA^2 = I,则 A=A1A = A^{-1}
  33. Ex. 33.33Understanding
    证明正交矩阵(ATA=IA^T A = I)有 A1=ATA^{-1} = A^T
  34. Ex. 33.34Understanding
    证明若 A,BA, B 可逆,ABAB 可逆。
  35. Ex. 33.35Understanding
    证明 (AT)1=(A1)T(A^T)^{-1} = (A^{-1})^T
  36. Ex. 33.36Understanding
    证明若 AA 是可逆三角矩阵,A1A^{-1} 也是同型三角矩阵。
  37. Ex. 33.37UnderstandingAnswer key
    证明正交矩阵的乘积是正交的。
  38. Ex. 33.38Understanding
    证明 det(A1)=1/det(A)\det(A^{-1}) = 1/\det(A)
  39. Ex. 33.39Modeling
    用逆解:{2x+y=7x3y=2\begin{cases} 2x + y = 7 \\ x - 3y = -2 \end{cases}
  40. Ex. 33.40Modeling
    在矩阵密码(希尔密码)中,将消息加密为向量 m\mathbf{m} 通过 AmA\mathbf{m}。解密 = A1(Am)A^{-1}(A\mathbf{m})。用 A2×2A_{2\times 2} 建模。
  41. Ex. 33.41ModelingAnswer key
    在 CG 中,逆变换至关重要:对相机应用变换是对物体应用逆。说明原因。
  42. Ex. 33.42Modeling
    在经济学中,列昂惕夫矩阵 LL 关联生产与需求。解:x=(IL)1d\mathbf{x} = (I - L)^{-1} \mathbf{d}。对 L=(0,20,10,30,4)L = \begin{pmatrix} 0{,}2 & 0{,}1 \\ 0{,}3 & 0{,}4 \end{pmatrix}d=(10,20)T\mathbf d = (10, 20)^T,计算 x\mathbf x
  43. Ex. 33.43Modeling
    识别 (123014001)\begin{pmatrix} 1 & 2 & 3 \\ 0 & 1 & 4 \\ 0 & 0 & 1 \end{pmatrix} 是否上三角。逆也上三角?
  44. Ex. 33.44Modeling
    在统计中,回归 β^=(XTX)1XTy\hat\beta = (X^TX)^{-1}X^T\mathbf y。为什么消元法优于直接求逆?
  45. Ex. 33.45Challenge
    求矩阵 AA 满足 A3=IA^3 = IAIA \neq I。(提示:120°120° 旋转。)
  46. Ex. 33.46ChallengeAnswer key
    证明对 A,BMnA, B \in M_nAB=IAB = I,则 BA=IBA = I(不平凡)。
  47. Ex. 33.47Challenge
    A=I+uvTA = I + \mathbf u \mathbf v^T 计算 A1A^{-1}u,vRn\mathbf u, \mathbf v \in \mathbb R^n1+vTu01 + \mathbf v^T\mathbf u \neq 0(Sherman-Morrison)。
  48. Ex. 33.48Proof
    通过 (AB)(B1A1)=I(AB)(B^{-1}A^{-1}) = I 证明 (AB)1=B1A1(AB)^{-1} = B^{-1}A^{-1}

本课参考来源

Updated on 2026-04-30 · Author(s): Clube da Matemática

Found an error? Open an issue on GitHub or submit a PR — open source forever.